Αστεροσκοπεία

🔭 Τα Μεγαλύτερα Αστεροσκοπεία του Κόσμου 🔭

Τα αστεροσκοπεία είναι τα πιο σημαντικά “παράθυρα” της ανθρωπότητας προς το σύμπαν.




🔭 Royal Observatory Greenwich



Το Royal Observatory Greenwich είναι ένα από τα πιο ιστορικά και σημαντικά αστρονομικά κέντρα στον κόσμο. Ιδρύθηκε το 1675 από τον βασιλιά Κάρολο Β΄ για τη βελτίωση της ναυσιπλοΐας και της χαρτογράφησης της Γης.

Εκεί ορίστηκε ο Πρώτος Μεσημβρινός (0° γεωγραφικό μήκος), που χρησιμοποιείται ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τις ζώνες ώρας. Το γνωστό GMT (Greenwich Mean Time) προήλθε από εδώ.

Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο και επιστημονικό κέντρο, όπου οι επισκέπτες μπορούν να δουν ιστορικά τηλεσκόπια και να σταθούν πάνω στη γραμμή του μεσημβρινού.



🔭 Paris Observatory

Το Paris Observatory (Observatoire de Paris) ιδρύθηκε το 1667 και είναι ένα από τα παλαιότερα επιστημονικά ιδρύματα στον κόσμο.

Έχει συμβάλει σημαντικά στη χαρτογράφηση του ουρανού, στην ανάπτυξη αστρονομικών εργαλείων και στη μελέτη του ηλιακού συστήματος. Πολλοί σπουδαίοι επιστήμονες εργάστηκαν εδώ, κάνοντας σημαντικές ανακαλύψεις.

Σήμερα συνεχίζει να λειτουργεί ως ενεργό ερευνητικό κέντρο στην αστροφυσική.



🔭 Mauna Kea Observatory

Το Mauna Kea Observatories βρίσκεται στη Χαβάη σε υψόμετρο περίπου 4.200 μέτρων. Η τοποθεσία του προσφέρει από τις καλύτερες συνθήκες παρατήρησης στον κόσμο λόγω καθαρού ουρανού και έλλειψης φωτορύπανσης.

Εδώ λειτουργούν μερικά από τα πιο ισχυρά τηλεσκόπια παγκοσμίως, όπως τα Keck Telescopes. Έχουν γίνει σημαντικές ανακαλύψεις για γαλαξίες και εξωπλανήτες.



🔭 Paranal Observatory (ESO)

Το Paranal Observatory βρίσκεται στην έρημο Ατακάμα στη Χιλή, μία από τις πιο ξηρές περιοχές της Γης. Φιλοξενεί το Very Large Telescope (VLT), ένα σύστημα τηλεσκοπίων που λειτουργούν μαζί ως ένα υπερ-τηλεσκόπιο. Οι συνθήκες εκεί επιτρέπουν πάνω από 300 καθαρές νύχτες τον χρόνο, προσφέροντας εξαιρετικές εικόνες του σύμπαντος.



🔭 Roque de los Muchachos Observatory

Το Roque de los Muchachos Observatory είναι ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά παρατηρητήρια στον κόσμο. Βρίσκεται στην κορυφή Roque de los Muchachos, σε υψόμετρο περίπου 2.400 μέτρων, στο νησί La Palma των Canary Islands. Η περιοχή διαθέτει εξαιρετικά καθαρή ατμόσφαιρα, πολύ χαμηλή φωτορύπανση και σταθερές καιρικές συνθήκες, ιδανικές για αστρονομικές παρατηρήσεις. Φιλοξενεί μερικά από τα μεγαλύτερα και πιο προηγμένα τηλεσκόπια του Βόρειου Ημισφαιρίου. Χρησιμοποιείται από επιστήμονες πολλών χωρών για έρευνα σχετικά με γαλαξίες, εξωπλανήτες, μαύρες τρύπες και κοσμολογία. Διαθέτει τα εξής τηλεσκόπια : Gran Telescopio Canarias (GTC) – ένα από τα μεγαλύτερα οπτικά τηλεσκόπια στον κόσμο, με κάτοπτρο διαμέτρου 10,4 μέτρων. William Herschel Telescope , Nordic Optical Telescope , MAGIC Telescopes.



🔭 Mount Wilson Observatory

Το Mount Wilson Observatory είναι ένα από τα πιο ιστορικά και σημαντικά αστρονομικά παρατηρητήρια στον κόσμο. Βρίσκεται στην κορυφή του όρους Wilson, κοντά στην Pasadena της Καλιφόρνιας, σε υψόμετρο περίπου 1.740 μέτρων. Ιδρύθηκε το 1904 από τον αστρονόμο George Ellery Hale. Εδώ πραγματοποιήθηκαν μερικές από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις του 20ού αιώνα στην αστρονομία. Ο αστρονόμος Edwin Hubble χρησιμοποίησε το τηλεσκόπιο Hooker των 100 ιντσών για να αποδείξει ότι ο Andromeda Galaxy είναι ξεχωριστός γαλαξίας και όχι μέρος του δικού μας. Από τις παρατηρήσεις του προέκυψε η ανακάλυψη ότι το Σύμπαν διαστέλλεται, θεμελιώνοντας τη σύγχρονη κοσμολογία. Διαθέτει τα εξής Κύρια τηλεσκόπια : Hooker Telescope (100 ίντσες) – το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στον κόσμο από το 1917 έως το 1949. 60-inch Telescope – το μεγαλύτερο λειτουργικό τηλεσκόπιο της εποχής του όταν τέθηκε σε λειτουργία το 1908. CHARA Array – ένα από τα σημαντικότερα οπτικά συμβολόμετρα για τη μελέτη άστρων. Οι ιστορικοί ηλιακοί πύργοι των 60 και 150 ποδιών για παρατηρήσεις του Ήλιου. Σήμερα Το παρατηρητήριο λειτουργεί ως επιστημονικό, εκπαιδευτικό και ιστορικό κέντρο. Οι επισκέπτες μπορούν να συμμετέχουν σε ξεναγήσεις, διαλέξεις και βραδιές αστροπαρατήρησης με τα ιστορικά τηλεσκόπια. Το τηλεσκόπιο Hooker των 100 ιντσών θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά όργανα στην ιστορία, καθώς με αυτό άλλαξε ριζικά η ανθρώπινη αντίληψη για το μέγεθος και τη φύση του Σύμπαντος.




🔭 Τα μεγαλύτερα Ελληνικά Αστεροσκοπεία 🔭



🔭 Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών είναι ερευνητικό κέντρο με έδρα την Αθήνα, αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου και εποπτεύεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης και τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας. Απασχολεί περισσότερους από 400 ερευνητές, τεχνικούς και διοικητικό προσωπικό. Το ΕΑΑ ερευνά ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, όπως την Αστρονομία, Αστροφυσική, τις Διαστημικές Εφαρμογές, την Τηλεπισκόπηση, το Περιβάλλον, την Ενέργεια, την Κλιματική αλλαγή, τη Μετεωρολογία, τη Σεισμολογία και τη Γεωφυσική. Η βασική και εφαρμοσμένη έρευνα του ΕΑΑ διεξάγεται σε τρία Ινστιτούτα: Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής και Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ), Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) και Γεωδυναμικό Ινστιτούτο (ΓΙ). Οι κύριες εγκαταστάσεις του ΕΑΑ βρίσκονται στο Λόφο Νυμφών στο Θησείο, στο Λόφο Κουφού στην Πεντέλη και στη Μεταμόρφωση Αττικής. Διαθέτει επίσης ερευνητικές υποδομές στο Κρυονέρι Κορινθίας, στο Χελμό και στα Αντικύθηρα. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών είναι το πρώτο ερευνητικό κέντρο της νεότερης Ελλάδας, με έτος ίδρυσης το 1842 και έτος πρώτης λειτουργίας το 1846.
Θεμελιώθηκε στις 28 Ιουνίου του 1842. Εμπνευστής του ήταν ο Μακεδόνας αστρονόμος και καθηγητής αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γεώργιος Βούρης. Ο Γεώργιος Βούρης έπεισε τον Γεώργιο Σίνα να χρηματοδοτήσει την ανέγερση του αστεροσκοπείου Αθηνών[3] ενώ έτυχε και της ένθερμης υποστήριξης και του Βασιλιά Όθωνα. Την ημέρα, μάλιστα, των εγκαινίων συνέπεσε και έκλειψη ηλίου που περιέγραψε ο Δανός ιστορικός και γεωγράφος A. L. Koppen. Το αρχικό κτίριο του πρώτου αυτού ελληνικού ερευνητικού ιδρύματος ήταν προσανατολισμένο στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και χτίστηκε με βάση τα σχέδια του Δανού αρχιτέκτονα Θεόφιλο Χάνσεν στον Λόφο των Νυμφών, έναν από τους επτά λόφους που δεσπόζουν στην πόλη των Αθηνών. Ήταν δωρεά του Βορειοηπειρώτη τραπεζίτη βαρώνου Γεωργίου Σίνα και η κατασκευή του περατώθηκε το 1846 με συνολικό κόστος 500.000 δραχμών.
Ένα από τα πρώτα τηλεσκόπια του Αστεροσκοπείου Αθηνών, γνωστό ως «Τηλεσκόπιο Δωρίδη», γιόρτασε το 2002 τα εκατοστά του γενέθλια. Εγκαταστάθηκε στο κτίριο του Θησείου, όπου λειτουργεί ακόμη και σήμερα, και πήρε το όνομα του μεγάλου δωρητή του. Είναι ένα διοπτρικό τηλεσκόπιο με φακό 40 εκατοστών και εστιακή απόσταση 5 μέτρων. Το «Τηλεσκόπιο Δωρίδη» ήταν το μεγαλύτερο τηλεσκόπιό μας μέχρι το 1959 όταν στον Λόφο Κουφός της Πεντέλης εγκαταστάθηκε το μεγάλο διοπτρικό τηλεσκόπιο Newall σε ένα νέο κτίριο με θόλο διαμέτρου 14 μέτρων. Το τηλεσκόπιο αυτό ζυγίζει 9 τόνους, έχει μήκος 9 περίπου μέτρων και φακό 62,5 εκατοστών.
Όταν πρωτοκατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1870 ήταν το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στον κόσμο. Σήμερα το τηλεσκόπιο αυτό χρησιμοποιείται για εκπαιδευτικούς μόνο σκοπούς και επίδειξη. Παρομοίου μεγέθους μ’ αυτό της Κρήτης είναι και το «Κοργιαλένιο Τηλεσκόπιο» των 123 εκατοστών που ανήκει στο Εθνικό Αστεροσκοπείο και είναι εγκατεστημένο από το 1975 στο Κρυονέρι Κορινθίας σε υψόμετρο 930 μέτρων. Από το 2007 πάντως η επιστημονική μελέτη του ουρανού στην Ελλάδα γνωρίζει μια νέα μεγάλη άνθηση με την εγκατάσταση του «τηλεσκοπίου Αρίσταρχος» στην κορυφή του Χελμού (σε υψόμετρο 2.340 μέτρων). Το νέο αυτό τηλεσκόπιο είναι το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στη χώρα μας με διάμετρο κατόπτρου 2,30 μέτρων ύψος 8,40 μέτρων και συνολικό βάρος 34 τόνων, ενώ έχει τη δυνατότητα να κάνει παρατηρήσεις τηλεχειριζόμενο από την Αθήνα. Έχει πάρει το όνομα του μεγάλου αστρονόμου της αρχαιότητας, του Αρίσταρχου του Σάμιου (310-230 π.Χ.) που πρώτος πρότεινε το ηλιοκεντρικό σύστημα 1.800 χρόνια πριν από τον Κοπέρνικο.




🔭 Αστεροσκοπείο Πεντέλης

Το Αστεροσκοπείο Πεντέλης είναι ερευνητικό κέντρο και αστεροσκοπείο, το οποίο βρίσκεται στο Πεντελικό Όρος στην Αττική. Ιδρύθηκε το 1958 και αποτελεί μέρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Το Αστεροσκοπείο βρίσκεται στον λόφο «Κουφός» στο Πεντελικό Όρος, σε υψόμετρο 500μ., κοντά στην συνοικία της Νέας Πεντέλης. Η πρόσβαση στο σημείο είναι δυνατή μόνο μέσω αυτοκινήτου.
Το Αστεροσκοπείο στεγάζει το διοπτρικό τηλεσκόπιο Thomas Cooke διαμέτρου 63 εκ., που κατασκευάστηκε το 1869 για τον Newall. Το 1890 έγινε δωρεά στο αστεροσκοπείο του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, όπου έμεινε μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα, όπου η διοίκηση του Πανεπιστημίου αποφάσισε να το κάνει εκ νέου δωρεά σε όποιο αστεροσκοπείο ενδιαφερόταν. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αποδέχτηκε τη δωρεά το 1955, και το 1957, το τηλεσκόπιο αποσυναρμολογήθηκε και μεταφέρθηκε με πλοίο στον Πειραιά. Το τηλεσκόπιο Newall εγκαταστάθηκε το 1958 στον ήδη υπάρχοντα από το 1937 Αστρονομικό Σταθμό Πεντέλης, όπου ειδικά γι' αυτό κατασκευάστηκε ένα κτίριο εξ ολοκλήρου από πεντελικό μάρμαρο. Το κτίριο είναι ελληνικής κατασκευής, ενώ το δάπεδο του είναι κινητό, ώστε να διευκολύνετε η πρόσβαση στο τηλεσκόπιο χωρίς την χρήση σκάλας. Το τηλεσκόπιο πλέον δεν χρησιμοποιείτε για επιστημονικές έρευνες.
Από το 1995 στεγάζεται στο αστεροσκοπείο το κέντρο επισκεπτών του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης. Στο κέντρο, έχουν ξεναγηθεί πάνω από 200.000 επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το βασικό μέλημα του Κέντρου Επισκεπτών είναι η διάχυση αστρονομικών γνώσεων προς το ευρύ κοινό, και ειδικά στους νέους και η πληροφόρηση για τα επιτεύγματα και τις ανακαλύψεις της Αστρονομίας. Ο σκοπός αυτός επιτυγχάνεται με την οργάνωση σεμιναρίων, διαλέξεων και με νυχτερινές παρατηρήσεις με το τηλεσκόπιο Newall. Ακόμα, το Κέντρο παράγει ταινίες αστρονομικού περιεχομένου, οι οποίες παρουσιάζονται στους επισκέπτες σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του αστεροσκοπείου.




🔭 Αστεροσκοπείο Σκίνακα

Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στο όρος Ίδη της κεντρικής Κρήτης σε ύψος 1750 μέτρων, σε απόσταση 50 χλμ από την πόλη του Ηρακλείου, και 20 χλμ από τα ιστορικά Ανώγεια. Ιδρύθηκε το 1984 στα πλαίσια συνεργασίας τριών ιδρυμάτων: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, και Max - Planck Institut for Extraterrestrial Physics (Γερμανία). Εμπνευστής και πρώτος διευθυντής του Αστεροσκοπείου ήταν ο καθηγητής Ιωάννης Παπαμαστοράκης, ο οποίος και συντόνισε την ανάπτυξή του μέχρι το 2009, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε ως Ομότιμος Καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Το 1985 διανοίχτηκε δρόμος μήκους 2.5 χλμ. προς την κορυφή του Σκίνακα και κατασκευάστηκε το πρώτο κτήριο - Αστεροσκοπείο, το οποίο από το 1986 στεγάζει τηλεσκόπιο κατόπτρου διαμέτρου 0.3μ. και εστιακού λόγου F 3.2. Τα επίσημα εγκαίνια του Αστεροσκοπείου έγιναν στις 12 Απριλίου 1986, από την Βάσω Παπανδρέου, τότε υφυπουργό Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας. Το 1988 αποπερατώθηκε ξενώνας 200 τ.μ. Και τα δύο κτήρια, όπως και μικρό κτήριο για τις γεννήτριες, είναι πετρόχτιστα - προσαρμοσμένα στο βραχώδες περιβάλλον. Η ουσιαστική λειτουργία του Αστεροσκοπείου άρχισε το 1987 μετά την εγκατάσταση ψηφιακής κάμερας CCD και φωτομετρικών φίλτρων. Παράλληλα με τη δημιουργία και την εξασφάλιση της λειτουργικότητας των εγκαταστάσεων στον Σκίνακα αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο ΙΤΕ, στο Ηράκλειο η απαραίτητη υποδομή σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές για την επεξεργασία των αστρονομικών παρατηρήσεων.
Η επιτυχημένη εγκατάσταση και λειτουργία του πρώτου, πλην όμως με 0.3μ διάμετρο κατόπτρου, μικρού τηλεσκοπίου επιβεβαίωσε και τις άριστες συνθήκες που προσφέρει η κορυφή του Σκίνακα για αστρονομικές παρατηρήσεις υψηλής ποιότητας στην περιοχή της Μεσογείου. Έτσι, αποφασίσθηκε το 1990 στα πλαίσια της συνεργασίας των τριών ιδρυμάτων η επέκταση των εγκαταστάσεων με τη δημιουργία, τον Οκτώβριο του 1995, ενός μεγαλύτερου τηλεσκοπίου με κάτοπτρο διαμέτρου 1.3 μ. Το τηλεσκόπιο αυτό παρέμεινε το μεγαλύτερο στην Ελλάδα μέχρι το 2007 οπότε και εγκαινιάστηκε το τηλεσκόπιο 2.3μ Αρίσταρχος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Το νέο κτήριο του τηλεσκοπίου 1.3μ είναι εξ ολοκλήρου μεταλλικό με θόλο διαμέτρου 8 μ. Το οπτικό σύστημα του τηλεσκοπίου είναι τύπου Ritchey-Chrétien, εστιακού λόγου F 7.6 με 45' μέγιστο αξιοποιήσιμο οπτικό πεδίο και κατασκευάστηκε από την Carl Zeiss AG της Γερμανίας. Το σύστημα στήριξης - οδήγησης του τηλεσκοπίου, το οποίο ελέγχεται όπως άλλωστε και η ταυτόχρονη περιστροφή του θόλου από Η/Υ, κατασκευάστηκε από την DFM Engineering (ΗΠΑ).




🔭 Αστεροσκοπείο Χελμού

Το Αστεροσκοπείο Χελμού ανήκει στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και βρίσκεται στην Αχαΐα, στη δεύτερη ψηλότερη κορυφή του όρους Χελμός, τη Νεραϊδόραχη, σε υψόμετρο 2.340 μέτρων, επάνω από το χιονοδρομικό κέντρο Καλαβρύτων. Η τοποθεσία αυτή επιλέχθηκε γιατί είναι από τα σημεία της Ευρώπης με τη χαμηλότερη φωτορύπανση και το τηλεσκόπιο είναι συνήθως πάνω από τα σύννεφα. Οι πρώτες ενέργειες και τα πρώτα σχέδια έγιναν το 1997 από τον τότε Διευθυντή του Ελληνικού Ινστιτούτου Αστρονομίας και Αστροφυσικής Δρ. Ευάγγελο Κοντιζά. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 2001 και οι κτιριακές του εγκαταστάσεις στοίχισαν 10 εκατομμύρια ευρώ. Το 2007 έγιναν τα τελευταία έργα, η ηλεκτροδότηση και η οδική πρόσβαση.
Στις 20 Αυγούστου 2007 έγιναν τα εγκαίνια και παραδόθηκε επίσημα στην επιστημονική κοινότητα. Το τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος» Το Αστεροσκοπείο Χελμού. Στο Αστεροσκοπείο Χελμού έχει εγκατασταθεί το κατοπτρικό τηλεσκόπιο Αρίσταρχος, το οποίο στοίχισε 4 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία προήλθαν από ευρωπαϊκά κονδύλια του Υπουργείου Ανάπτυξης και κατασκευάστηκε από τη γερμανική εταιρία Zeiss. Η εγκατάστασή του έγινε το 2004 και από τότε μέχρι το 2007, που παραδόθηκε επίσημα, πραγματοποιήθηκε σειρά δοκιμών. Θεωρείται ένα από τα πιο προηγμένα τεχνολογικά τηλεσκόπια της Ευρώπης. Έχει διάμετρο 2,3 μέτρα και μεγάλη ακρίβεια στόχευσης και παρακολούθησης ουράνιων αντικειμένων. Με χρηματοδότηση των πανεπιστημίων της Πάτρας και του Μάντσεστερ, καθώς και του Ευγενιδείου Ιδρύματος, έχουν τοποθετηθεί στο τηλεσκόπιο κάμερες και ειδικά επιστημονικά όργανα. Έχει επίσης τη δυνατότητα της αλλαγής στόχου σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και η λειτουργία του απαιτεί σκοτεινό ουρανό, αφού είναι ευρύτατου οπτικού πεδίου, τύπου Ρίτσεϋ-Κρετιέν. Έχει πάρει το όνομά του από τον Αρίσταρχο τον Σάμιο, αστρονόμο της αρχαιότητας, (ο οποίος πρώτος διετύπωσε ότι το κέντρο του τότε γνωστού "σύμπαντος", ήταν ο ήλιος και όχι η Γη, κατά την τότε επικρατούσα άποψη). Το τηλεσκόπιο ανήκει στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, και είναι το μεγαλύτερο των Βαλκανίων και το δεύτερο μεγαλύτερο της Ηπειρωτικής Ευρώπης. Το τηλεσκόπιο υπολειτουργεί, καθώς δεν παρασχέθηκαν τα απαραίτητα κονδύλια από το ελληνικό κράτος για την υποστήριξή του με τεχνικό προσωπικό.




🌟 Συμπέρασμα

Τα αστεροσκοπεία μας βοηθούν να κατανοήσουμε το σύμπαν και την προέλευσή του.Δεν είναι μόνο κτίρια με τηλεσκόπια, αλλά διεθνή κέντρα που μας επιτρέπουν να δούμε μακρινούς γαλαξίες, να μελετήσουμε μαύρες τρύπες και να καταλάβουμε την ιστορία του σύμπαντος.

Τι έρχεται στο μέλλον; Τα νέα γιγαντιαία αστεροσκοπεία όπως το Extremely Large Telescope και το Thirty Meter Telescope αναμένεται να ξεπεράσουν σε δυνατότητες πολλά από τα σημερινά αστεροσκοπεία και να ανοίξουν μια νέα εποχή στην αστρονομία.🌌 Πηγή : Wikipedia

Δεν υπάρχουν σχόλια: