Supernova

✦ ΥΠΕΡΚΑΙΝΟΦΑΝΕΙΣ ΑΣΤΕΡΕΣ ✦

✦ Αστρονομικά Δεδομένα

Κατεβάστε τον κατάλογο Υπερκαινοφανών σε Excel. 🚀 Πηγή : WikiPedia

DOWNLOAD

Τι είναι ένας Υπερκαινοφανής;

Οι υπερκαινοφανείς (Supernovae) αποτελούν τα πιο ενεργητικά και εντυπωσιακά φαινόμενα του Σύμπαντος. Μέσα από αυτές τις κοσμικές εκρήξεις γεννιούνται τα στοιχεία που αποτελούν πλανήτες, άστρα και τελικά τη ζωή. Ένας υπερκαινοφανής είναι η καταστροφική έκρηξη ενός άστρου στο τελικό στάδιο της εξέλιξής του. Για λίγες ημέρες ή εβδομάδες μπορεί να γίνει λαμπρότερος από δισεκατομμύρια άστρα μαζί, εκπέμποντας τεράστια ποσά ενέργειας στο διάστημα.

Πώς Δημιουργούνται;

🌟 Κατάρρευση Πυρήνα

Άστρα με μάζα πάνω από 8 φορές τη μάζα του Ήλιου εξαντλούν τα καύσιμά τους και ο πυρήνας τους καταρρέει βίαια.

💥 Λευκός Νάνος

Σε διπλά συστήματα, ένας λευκός νάνος μπορεί να συγκεντρώσει αρκετή ύλη ώστε να εκραγεί ολοκληρωτικά.

Οι Βασικοί Τύποι

H αρχική ταξινόμηση των supernova, έγινε με βάση τα φασματικά τους χαρακτηριστικά, αυτά ανταποκρίνονται κυρίως στο περίβλημα του συστήματος. Πρέπει να σημειώσουμε ότι η ενέργεια που ελευθερώνεται είναι τεράστια και πολύ περισσότερη από αυτή των εκρήξεων νόβα.

Τύπος Ia

Εκρήξεις λευκών νάνων. Χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση κοσμικών αποστάσεων.

Τύπος Ib

Προέρχονται από βαρυτική κατάρρευση αστέρων μεγάλης μάζας που έχουν χάσει το εξωτερικό τους περίβλημα και παρουσιάζουν φασματικές ουδέτερου Ηλίου και όχι ιδιαίτερα ισχυρή απορρόφηση από Πυρίτιο.

Τύπος Ic

Ο τρόπος δημιουργίας τους μοιάζει με αυτό τον Ιb, αντίθετα όμως εμφανίζεται λίγο ή καθόλου Ήλιο και καθόλου Πυρίτιο.

Τύπος II

Προέρχονται από γιγάντια άστρα που καταρρέουν μετά την εξάντληση των πυρηνικών καυσίμων τους.

Τύπος Hypernova

Ο πυρήνας σε άστρα Wolf Rayet, καταρρέει με τελικό προϊόν ένα αστέρι νετρονίων ή μελανή οπή. Αυτό οδηγεί στο σχηματισμό μιας μεγάλης έκρηξης σε μορφή δύο πιδάκων (jet) που σχετίζονται με την αρχική περιστροφή του πυρήνα και την παρουσία μαγνητικών πεδίων δίνοντας μια έκλαμψη ακτίνων-γ. Οι υπερκαινοφανείς εκτός του τύπου Ιa έχουν διάφορες απόλυτες λαμπρότητες, ανάλογα με τη μάζα του αστέρα που τους δημιουργεί. Η συνολική κατάσταση για τις supernova είναι ακόμη υπό έρευνα και οι απόψεις δεν έχουν κατασταλάξει, ιδίως στις λεπτομέρειες για τον κεντρικό μηχανισμό κατάρρευσεις στους τύπους Ιb, Ic, II και Hypernova.

Γιατί Είναι Σημαντικοί;

🧪 Δημιουργία Στοιχείων

Παράγονται βαριά στοιχεία όπως χρυσός, πλατίνα και ουράνιο.

🌌 Εμπλουτισμός Γαλαξιών

Τα υλικά της έκρηξης διασκορπίζονται στο διάστημα.

🔭 Κοσμολογία

Βοηθούν στον υπολογισμό των αποστάσεων και της διαστολής του Σύμπαντος.

Ιστορικές Παρατηρήσεις

1054 μ.χ
Παρατηρήθηκε ο υπερκαινοφανής που δημιούργησε το Νεφέλωμα του Καρκίνου στο αστερισμό του Ταύρου.Το Νεφέλωμα του Καρκίνου (M1, NGC 1952), ή αλλιώς Νεφέλωμα Καρκίνος, είναι νεφέλωμα του Γαλαξία μας, που ανακαλύφθηκε το 1731 από τον Άγγλο γιατρό και αστρονόμο Τζον Μπέβις (John Bevis). Αποτελεί υπόλειμμα υπερκαινοφανούς αστέρα: ένα διαστελλόμενο νεφέλωμα αερίων, τα οποία τα είχε αποβάλει η έκρηξη υπερκαινοφανούς αστέρα που συνέβη στις 4 Ιουλίου 1054, κοντά στο άστρο ζ Ταύρου, και η οποία καταγράφηκε από τους Κινέζους αστρονόμους της εποχής στα Χρονικά της Σινίκης. Παίρνει το όνομά του από το σχήμα του, που θυμίζει καβούρι (καρκίνος) όταν παρατηρείται με τηλεσκόπιο.

1572 μ.χ
Ο SN 1572 (επίσης Αστέρας του Τύχο , Καινόβα του Τύχο ή Υπερκαινοφανής του Τύχο ), ή B Κασσιόπη ( B Cas ), ήταν ένας υπερκαινοφανής αστέρας τύπου Ia στον αστερισμό Κασσιόπη , ένας από τους οκτώ υπερκαινοφανείς που είναι ορατοί με γυμνό μάτι σε ιστορικά αρχεία. Εμφανίστηκε στις αρχές Νοεμβρίου 1572 και ανακαλύφθηκε ανεξάρτητα από πολλά άτομα. Ο Τύχο Μπράχε κατέγραψε έναν λαμπρό υπερκαινοφανή στον αστερισμό της Κασσιόπης.

1604 μ.χ
Ο SN 1604 (Υπερκαινοφανής του Kepler) ήταν ο τελευταίος υπερκαινοφανής που παρατηρήθηκε άμεσα από την ανθρώπινη όραση εντός του δικού μας Γαλαξία. Μελετήθηκε εκτενώς από τον Johannes Kepler.Ο Καινοφανής αστέρας του είναι γαλαξιακός υπερκαινοφανής αστέρας, που εξεράγη σε απόσταση 6.000 παρσέκ (20.000 έτη φωτός) από τη Γη, στον αστερισμό Οφιούχο. Είχε φαινόμενο μέγεθος −2,5 και ήταν το φωτεινότερο αστέρι του ουρανού. Η παλαιότερη γραπτή αναφορά χρονολογείται στις 9 Οκτωβρίου 1604, ενώ ο Γερμανός αστρονόμος Γιοχάνες Κέπλερ τον ανακάλυψε λίγες μέρες αργότερα, στις 17 Οκτωβρίου, και συνέταξε ένα σύντομο σύγγραμμα στα γερμανικά, στο οποίο εξηγούσε το φαινόμενο.

1987 μ.χ
Ο Υπερκαινοφανής (SN) 1987A ήταν μια αστρική έκρηξη που σημειώθηκε στο Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου (έναν γειτονικό μας νάνο γαλαξία), σε απόσταση περίπου 168.000 ετών φωτός από τη Γη. Αυτή η απόσταση ήταν αρκετά μικρή για έναν τέτοιο υπερκαινοφανή, ώστε να είναι εύκολα ορατός και με γυμνό μάτι, από το Νότιο Ημισφαίριο της Γης. Υπήρξε ο κοντινότερος στη Γη υπερκαινοφανής που παρατηρήθηκε μετά τον Υπερκαινοφανή του 1604, ο οποίος είχε εκραγεί μέσα στον Γαλαξία μας. Το φως από τον νέο υπερκαινοφανή έφθασε στη Γη στις 23 Φεβρουαρίου 1987. Ως ο πρώτος χρονικά υπερκαινοφανής που ανακαλύφθηκε εκείνο το έτος, πήρε τη συμβολική ονομασία 1987A. Η φωτεινότητά του κορυφώθηκε τον Μάιο του 1987, οπότε έφθασε σε φαινόμενο μέγεθος περίπου +3, και μετά έγινε αμυδρότερο τους επόμενους μήνες. Ο Υπερκαινοφανής 1987A υπήρξε η πρώτη ευκαιρία για τους σύγχρονους αστρονόμους να μελετήσουν τη φάση της αυξήσεως της λαμπρότητας ενός υπερκαινοφανούς με μεγάλη λεπτομέρεια, και οι παρατηρήσεις του έχουν διαφωτίσει πολλά ζητήματα σχετικά με τις εκρήξεις από αστρική βαρυτική κατάρρευση.

Τι Αφήνουν Πίσω;

⭐ Αστέρα Νετρονίων

📡 Πάλσαρ

🕳 Μαύρη Τρύπα

☁ Υπόλειμμα Υπερκαινοφανούς

Η supernova αφήνει σαν κατάλοιπο ένα είδος νεφελώματος που είναι γνωστό ως υπόλειμμα υπερκαινοφανούς. Οι εκρήξεις υπερκαινοφανών είναι η κύρια πηγή όλων των βαρύτερων του οξυγόνου στοιχείων, και η μοναδική πηγή πολλών σημαντικών στοιχείων που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη της ζωής, και τα οποία βρίσκονται σήμερα στον πλανήτη μας και στο σώμα μας. Το κύμα της έκρηξης μεταφέρει αυτά τα στοιχεία στο μεσοαστρικό χώρο, εμπλουτίζοντας τα μεσοαστρικά νέφη, τα οποία αποτελούν την πρώτη ύλη για τον σχηματισμό των αστέρων και των πλανητών, μία διαδικασία που έγινε πριν 5-6 δισεκατομμύρια χρόνια και στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα. «Κάθε άτομο ασβεστίου στα οστά μας και κάθε άτομο σιδήρου στο αίμα μας δημιουργήθηκε κάποτε μέσα σε μια αστρική έκρηξη.»